Przejdź do treści

VAT — wybrane przepisy

Zestawienie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług istotnych dla funkcji modułów MADAR: rejestrów VAT, faktur, rozliczeń walutowych i transakcji z rolnikami.

Weryfikacja tekstu

Teksty aktów prawnych w tej sekcji odzwierciedlają stan przepisów na dzień sierpień 2025 r. i powinny być weryfikowane w serwisie ISAP przed zastosowaniem w praktyce.

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 z późn. zm.)

Miejsce świadczenia usług B2B

Art. 28b ust. 1. Miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2–4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n.

Zasada ogólna: usługi B2B opodatkowane są w kraju siedziby nabywcy (mechanizm reverse charge — odwrotne obciążenie).

Sytuacja Miejsce opodatkowania
Usługi dla podatnika z UE Kraj nabywcy (reverse charge)
Usługi dla podatnika spoza UE Kraj nabywcy
Usługi związane z nieruchomością Miejsce położenia nieruchomości (art. 28e)
Usługi transportowe pasażerskie Miejsce, w którym odbywa się transport (art. 28f)
Usługi wstępu na imprezy Miejsce imprezy (art. 28g)

Odpowiednik w MADAR

Import usług (zakup usługi od podatnika zagranicznego) rejestruje się w rejestrze VAT zakupów ze wskazaniem „import usług". MADAR naliczy VAT należny po stronie nabywcy. Patrz Rejestry VAT.

Informacje podsumowujące VAT-UE

Art. 100 ust. 1. Podatnicy, o których mowa w art. 15, zarejestrowani jako podatnicy VAT UE, są obowiązani składać w urzędzie skarbowym zbiorcze informacje o dokonanych:

  1. wewnątrzwspólnotowych dostawach towarów w rozumieniu art. 13 ust. 1 i 3, do których ma zastosowanie art. 42 ust. 1, na rzecz podatników podatku od wartości dodanej lub osób prawnych niebędących takimi podatnikami, zidentyfikowanych na potrzeby podatku od wartości dodanej,
  2. wewnątrzwspólnotowych nabyciach towarów, o których mowa w art. 9 ust. 1 lub art. 11 ust. 1, od podatników podatku od wartości dodanej, zidentyfikowanych na potrzeby podatku od wartości dodanej,
  3. dostawach towarów zgodnie z art. 136 ust. 1 lub 2, na rzecz podatników podatku od wartości dodanej lub osób prawnych niebędących takimi podatnikami, zidentyfikowanych na potrzeby podatku od wartości dodanej,
  4. usługach, do których stosuje się art. 28b, na rzecz podatników podatku od wartości dodanej lub osób prawnych niebędących takimi podatnikami, zidentyfikowanych na potrzeby podatku od wartości dodanej, świadczonych na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju, innych niż zwolnionych od podatku od wartości dodanej lub opodatkowanych stawką 0%, dla których zobowiązanym do zapłaty podatku od wartości dodanej jest usługobiorca

— zwane dalej „informacjami podsumowującymi".

Informacje podsumowujące (VAT-UE) składa się miesięcznie, do 25. dnia miesiąca następnego.

Faktura VAT RR — zakup produktów rolnych

Art. 115 ust. 1. Rolnikowi ryczałtowemu dokonującemu dostawy produktów rolnych dla podatnika podatku, który rozlicza ten podatek, przysługuje zryczałtowany zwrot podatku z tytułu nabywania niektórych środków produkcji dla rolnictwa opodatkowanych tym podatkiem.

Art. 115 ust. 2. Stawka zryczałtowanego zwrotu podatku wynosi 7% kwoty należnej z tytułu dostawy produktów rolnych pomniejszonej o kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku.

Art. 116 ust. 1. Podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT czynny nabywający produkty rolne od rolnika ryczałtowego wystawia w dwóch egzemplarzach fakturę dokumentującą nabycie tych produktów. Oryginał faktury jest przekazywany dostawcy.

Wymagana treść Faktury VAT RR (art. 116 ust. 2)

Faktura VAT RR powinna zawierać co najmniej:

  1. imię i nazwisko lub nazwę albo nazwę skróconą dostawcy i nabywcy oraz ich adresy,
  2. numer identyfikacji podatkowej lub numer PESEL dostawcy i nabywcy,
  3. numer dowodu osobistego dostawcy lub innego dokumentu stwierdzającego jego tożsamość, datę wydania tego dokumentu i nazwę organu, który wydał dokument — jeżeli rolnik ryczałtowy będący osobą fizyczną,
  4. datę dokonania nabycia oraz datę wystawienia i numer kolejny faktury,
  5. nazwy nabytych produktów rolnych,
  6. jednostkę miary i ilość nabytych produktów rolnych oraz oznaczenie klasy lub jakości tych produktów,
  7. cenę jednostkową nabytego produktu rolnego bez kwoty zryczałtowanego zwrotu podatku,
  8. wartość nabytych produktów rolnych bez kwoty zryczałtowanego zwrotu podatku,
  9. stawkę zryczałtowanego zwrotu podatku,
  10. kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku od wartości nabytych produktów rolnych,
  11. wartość nabytych produktów rolnych wraz z kwotą zryczałtowanego zwrotu podatku,
  12. kwotę należności ogółem wraz z kwotą zryczałtowanego zwrotu podatku, wyrażoną cyfrowo i słownie,
  13. czytelne podpisy osób uprawnionych do wystawienia i otrzymania faktury.

Faktura VAT RR powinna ponadto zawierać oświadczenie dostawcy:

„Oświadczam, że jestem rolnikiem ryczałtowym zwolnionym od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług."

Prawo do odliczenia zwrotu (art. 116 ust. 6)

Zryczałtowany zwrot podatku zwiększa u nabywcy kwotę podatku naliczonego w rozliczeniu za miesiąc, w którym dokonano zapłaty, pod warunkiem że:

  1. nabycie produktów rolnych jest związane z dostawą opodatkowaną,
  2. zapłata należności nastąpiła na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego nie później niż 14 dnia, licząc od dnia zakupu,
  3. w dokumencie stwierdzającym dokonanie zapłaty podano numer i datę wystawienia faktury potwierdzającej nabycie produktów rolnych.

Zaliczki — dokumentowanie

Art. 106b ust. 1 pkt 4. Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą otrzymanie całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów lub czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4.

Faktura zaliczkowa powinna zawierać co najmniej:

  • kwotę otrzymanej części lub całości należności brutto,
  • stawkę podatku,
  • kwotę podatku wyliczoną wg wzoru: KP = ZB × SP / (100 + SP), gdzie KP — kwota podatku, ZB — należność brutto, SP — stawka podatku,
  • dane dotyczące zamówienia: nazwa towaru lub usługi, cena netto, ilość, stawki podatku, kwoty podatku oraz wartość brutto zamówienia lub umowy.

Po wykonaniu usługi lub wydaniu towaru sprzedawca wystawia fakturę końcową, w której sumę wartości towarów (usług) pomniejsza się o wartość pobranych zaliczek, a kwotę podatku — o sumę kwot podatku wykazanego w fakturach zaliczkowych.

Odpowiednik w MADAR

Faktury zaliczkowe wystawia się w module Kasjer → Faktury zaliczkowe. Patrz Faktury zaliczkowe.

Faktury w walucie obcej

Jeżeli kwoty stosowane do określenia podstawy opodatkowania są określone w walucie obcej, przeliczenia na złote dokonuje się według kursu średniego danej waluty obcej ogłoszonego przez NBP na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego (art. 31a ust. 1 ustawy o VAT).

Podatnik może wybrać przeliczenie według kursu wymiany opublikowanego przez Europejski Bank Centralny na ostatni dzień poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego.

Różnice kursowe (ustawa o rachunkowości art. 30)

Zgodnie z art. 9 ustawy o rachunkowości księgi rachunkowe prowadzi się w języku polskim i w walucie polskiej. Każda operacja wyrażona w walucie obcej musi zostać ujęta w złotych polskich.

Sytuacja Kurs
Gotówka w walutach obcych Aktualny kurs NBP
Pobranie waluty z własnego rachunku walutowego Kurs zastosowany do wyceny wcześniejszych wpłat na rachunek
Wycena na koniec roku Kurs kupna banku, nie wyższy niż kurs średni NBP
Przychody/koszty wyrażone w walutach obcych Kurs kupna walut z dnia faktycznego otrzymania/poniesienia

Powiązania