Słownik pojęć¶

Zestawienie terminów używanych w programie MADAR i w niniejszej dokumentacji.

A¶

Amortyzacja : Systematyczne rozłożenie kosztu nabycia środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej w czasie jego ekonomicznego użytkowania. Kwota odpisu amortyzacyjnego stanowi koszt uzyskania przychodu w danym okresie. MADAR obsługuje metody:

- **liniową** — stały odpis przez cały okres amortyzacji,
- **degresywną** — wyższy odpis na początku, z automatycznym przejściem na liniową gdy liniowa staje się wyższa,
- **jednorazową** — dla środków niskocennych do ustawowego limitu.

Naliczana miesięcznie lub rocznie; wynik trafia do [KPiR](ksiegowosc/kpir.md) lub [F-K](ksiegowosc/plan-kont.md). Dostępna w module [Środki trwałe → Amortyzacja](srodki-trwale/amortyzacja.md).

B¶

BO — Bilans Otwarcia : Stan kont na początku okresu rozrachunkowego (roku lub po zmianie systemu). Dla kont rozrachunkowych (należności, zobowiązania) BO wprowadza się przez Rejestry VAT → Inne księgowania; dla pozostałych kont — bezpośrednio w Planie kont.

BFK : Oznaczenie dokumentu w JPK_V7M(3): faktura wystawiona Bez KSeF — poza Krajowym Systemem e-Faktur (np. faktura na rzecz konsumenta lub wystawiona przed objęciem obowiązkiem KSeF).

BZ — Bilans Zamknięcia : Stan kont na koniec okresu. Przenoszony jako BO do kolejnego okresu.

Bilansowanie : Powiązanie dokumentu (faktury, pozycji wyciągu bankowego) z odpowiadającą mu płatnością lub innym dokumentem, potwierdzające jego rozliczenie. Po zbilansowaniu dokument znika z listy niezapłaconych. W MADAR bilansowanie odbywa się automatycznie przy przypisywaniu zapłaty lub ręcznie w module Kasjer → Dekretacja → Bilansowanie. Operacja odwrotna to odbilansowanie — przywraca dokument do stanu niezapłaconego, umożliwiając zmianę przypisanego konta lub kontrahenta.

C¶

CURRDAY : Wewnętrzny parametr systemu MADAR określający aktualną datę roboczą. Zmienia się przez Administracja → Bazy → Operacja na bazie → CURRDAY. Przydatny przy imporcie pliku JPK za inny miesiąc.

D¶

Dyspozycja : Wstępna rezerwacja towaru na konkretnego kontrahenta. Towar znika ze stanu dostępnego, ale faktura nie zostaje jeszcze wystawiona. Służy jako bufor dokumentu sprzedaży przed jego ostatecznym zatwierdzeniem. Zob. Dyspozycje.

Data FA : Data wystawienia faktury. W JPK_V7M odpowiada polu DataWystawienia.

Data VAT : Data powstania obowiązku podatkowego VAT. W JPK_V7M odpowiada polu DataSprzedazy. Musi być taka sama jak data księgowania, jeśli VAT odliczany w tym samym miesiącu.

Data księgowania : Data wpisu dokumentu do ewidencji. Przy imporcie usług może różnić się od daty VAT.

DEK — Dekompletacja : Operacja magazynowa rozkładająca wyrób na składniki. Odwrotność kompletacji (KOM). Dostępna w opcji Produkcja → Kompletacja / Dekompletacja.

Dekretacja : Przypisanie dokumentu do kont księgowych. W MADAR może być automatyczna (na podstawie schematów z Dane dla F-K) lub ręczna — patrz Rejestry VAT.

DI : Oznaczenie w JPK_V7M(3): Dowód Inny niż faktura. Dotyczy dokumentów nieobjętych KSeF (ani BFK, ani OFF) — np. faktury offline24 bez numeru KSeF na dzień przesłania ewidencji.

E¶

e-Deklaracja : Elektroniczna forma deklaracji podatkowej składana przez internet przez system bramki Ministerstwa Finansów.

Ewidencja : Usystematyzowany zapis zdarzeń gospodarczych wymagany przepisami prawa. Różne moduły MADAR prowadzą różne rodzaje ewidencji:

| **Rodzaj** | **Moduł** |
|---|---|
| Ewidencja VAT (rejestr sprzedaży i zakupów) | [Rejestry VAT](ksiegowosc/rejestry-vat.md) |
| Ewidencja przychodów (ryczałt) | [KPiR](ksiegowosc/kpir.md) / [prawo/ryczalt.md](prawo/ryczalt.md) |
| Ewidencja środków trwałych | [Środki trwałe](srodki-trwale/index.md) |
| Ewidencja czasu pracy | [Absencje i plan pracy](kadry/absencje.md) |
| Ewidencja przebiegu pojazdu | zob. niżej |

Każda forma ewidencji ma odrębne wymogi co do zakresu danych i okresu przechowywania.

Ewidencja przebiegu pojazdu : Rejestr wyjazdów samochodem służbowym wymagany przy pełnym (100%) odliczeniu VAT od wydatków na pojazd (art. 86a ust. 4 i 7 UVAT). Zawiera: numer rejestracyjny, datę i cel każdego wyjazdu, trasę, liczbę km i imię kierowcy — potwierdzane przez podatnika co miesiąc. Prowadzenie ewidencji jest warunkiem koniecznym do złożenia zgłoszenia VAT-26. W MADAR dostępna przez Administracja → Ewidencja przebiegu. Zob. Samochody osobowe — VAT i KUP. Wymaga kwalifikowanego podpisu elektronicznego lub autoryzacji danymi (PESEL + kwota przychodu). Patrz Wystawianie deklaracji.

F¶

F-K — Finanse-Księgowość : Pełna księgowość na podstawie ksiąg rachunkowych (w odróżnieniu od uproszczonej KPiR). Operuje planem kont, Księgą Główną i księgami pomocniczymi.

FA(2) : Standard XML faktur ustrukturyzowanych obowiązujący w KSeF. Definiowany przez Ministerstwo Finansów.

Faktura wewnętrzna (FW) : Dokument wewnętrzny stosowany do ewidencji reprezentacji i reklamy. Tworzy jednoczesny zapis po stronie zakupu i sprzedaży w Rejestrach VAT.

G¶

GLN — Global Location Number : Globalny Numer Lokalizacyjny punktu handlowego (GS1). W MADAR wpisywany w polu Uwagi karty kontrahenta (nowa linia pod adresem) lub w zakładce Dane adresowe konfiguracji firmy. Wymagany przy fakturowaniu do niektórych odbiorców (KSeF).

Gniazdo produkcyjne : Stanowisko lub komórka produkcyjna, do której przypisuje się zadania w planie produkcji i kartach pracy. Definiowane w opcji Produkcja → Gniazda.

GTU — Grupy Towarów i Usług : Kody 1–13 obowiązujące w JPK_V7M dla oznaczenia wybranych grup towarów i usług. Przypisywane do pozycji w katalogu towarów lub bezpośrednio na fakturze.

I¶

iusl : Typ rejestru VAT: import usług — nabycie usług od podmiotu zagranicznego (odwrotne obciążenie). Patrz Rejestry VAT → import usług.

J¶

JPK — Jednolity Plik Kontrolny : Standardowy format pliku XML przekazywany do Urzędu Skarbowego. Patrz JPK.

JPK_V7M / JPK_V7K : Plik JPK łączący ewidencję VAT z deklaracją VAT-7 (obowiązuje od X 2020). V7M — miesięczny, V7K — kwartalny. Generowany w module Deklaracje jako wariant v7m_N. Patrz też JPK.

K¶

Karta pracy : Dokument rejestrujący czas pracy ludzi i maszyn z podziałem na zlecenia, gniazda produkcyjne i zmiany. Podstawa do rozliczenia akordu i kosztów produkcji. Dane z kart pracy mogą trafiać do listy płac. Dostępne w opcji Produkcja → Karty pracy.

KOM — Kompletacja : Operacja magazynowa łącząca kilka elementów w jeden wyrób. Odwrotność dekompletacji (DEK). Dostępna w opcji Produkcja → Kompletacja / Dekompletacja.

KG — Księga Główna : Zestawienie wszystkich operacji na kontach syntetycznych.

KUP — Koszty Uzyskania Przychodu : Wydatki pomniejszające podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym. Dla samochodów osobowych używanych do celów mieszanych limit wynosi 75% poniesionych wydatków (art. 23 ust. 1 pkt 46a updof / art. 16 ust. 1 pkt 51a updop). Część niestanowiąca KUP (25%) ujmowana jest w MADAR jako stawka NPK w rejestrze VAT. Zob. Samochody osobowe — VAT i KUP. W MADAR zastąpiła starsze „zasobniki PK" — patrz PKR.

KP — Księga Pomocnicza : Ewidencja analityczna: rozrachunki z kontrahentami, ewidencja środków trwałych, listy płac itp. Tworzona automatycznie na podstawie rejestrów VAT.

KPiR : Podatkowa Księga Przychodów i Rozchodów — uproszczona forma ewidencji podatkowej dla podatników PIT. Patrz KPiR.

KSeF — Krajowy System e-Faktur : Rządowa platforma Ministerstwa Finansów do wystawiania, przesyłania i odbierania faktur ustrukturyzowanych. Obowiązkowy od 1 lutego 2026 r. Patrz KSeF.

Konto analityczne : Konto szczegółowe tworzone automatycznie w księdze pomocniczej (np. 200-KOWALSKI dla rozrachunków z kontrahentem). Nie wprowadza się ręcznie do planu kont. Suma sald analitycznych musi być równa saldu konta syntetycznego — niezgodność wykrywa opcja Plan kont → Wydruk → Test.

Konto syntetyczne : Konto główne wprowadzane ręcznie do planu kont (np. 200, 400, 500). Tworzy ramę ewidencji; szczegółowy podział (np. wg kontrahentów) prowadzi się na kontach analitycznych w księdze pomocniczej.

Księgowanie : Zapis operacji gospodarczej na kontach Księgi Głównej lub w KPiR. Każde księgowanie obejmuje co najmniej dwa konta — zapis po stronie Wn (winien) i równoważny zapis po stronie Ma (zgodnie z zasadą podwójnego zapisu). W MADAR może być:

- **automatyczne** — przy zatwierdzeniu faktury lub dokumentu, jeśli w opcji **Księgowość → Dane dla F-K** zdefiniowany jest schemat [dekretacji](#dekretacja),
- **ręczne** — przez dokument [PKR (Polecenie Księgowania Ręczne)](#pkr--polecenie-ksiegowania-reczne) dostępny w opcji **Księgowość → PKR**.

Zaksięgowane dokumenty widoczne są w zestawieniu **Księga Główna** i w kartotekach kont.

Kwalifikowany podpis elektroniczny : Bezpieczny podpis elektroniczny oparty na certyfikacie kwalifikowanym, wymagany do wysyłki e-Deklaracji i pliku JPK. Alternatywnie e-Deklaracje można podpisać autoryzacją danymi (PESEL + kwota przychodu z roku poprzedniego) — ustawienie w zakładce Certyfikat w Konfiguracji.

M¶

Marża : Różnica między ceną sprzedaży a kosztem nabycia towaru lub usługi. Wyrażana bezwzględnie lub procentowo:

| **Ujęcie** | **Wzór** | **Uwaga** |
|---|---|---|
| Marża handlowa (%) | (cena sprzedaży − koszt zakupu) / cena sprzedaży × 100 | podstawa w handlu |
| Narzut (%) | (cena sprzedaży − koszt zakupu) / koszt zakupu × 100 | podstawa w produkcji |

W MADAR marże widoczne są w zestawieniach sprzedaży modułu Handel.

Odrębne pojęcie: **VAT marża** — szczególna procedura opodatkowania VAT od marży stosowana przy sprzedaży towarów używanych, dzieł sztuki i antyków (art. 120 UVAT). Konfigurowana stawką `mrż` w [Rejestrach VAT](ksiegowosc/rejestry-vat.md); zakup trafia do pola `ZakupVAT_Marza` w JPK.

MES — Manufacturing Execution System : Moduł produkcyjny do rejestracji pomiarów kontrolnych, ewidencji braków i czynności podczas produkcji. Umożliwia bieżący monitoring jakości na poziomie gniazda i zmiany. Dostępny w opcji Produkcja → MES.

Metoda kasowa (MP) : Szczególna metoda rozliczania VAT: obowiązek podatkowy powstaje w dacie uregulowania należności. Konfiguracja w [Administracja → Konfiguracja → Fakturowanie]: faktura MP — metoda kasowa.

MPP — Mechanizm Podzielonej Płatności : Inaczej split payment. Płatność VAT trafia na osobny rachunek VAT dostawcy. Wymagany dla określonych towarów i usług powyżej 15 000 zł.

N¶

Naliczenie : Obliczenie kwoty zobowiązania lub należności na podstawie zdefiniowanych stawek lub formuł. W MADAR termin pojawia się w kilku kontekstach:

- **naliczenie składek ZUS i podatku** — przy przeliczaniu listy płac (**Kadry-Płace → Lista Płac**),
- **naliczenie amortyzacji** — miesięczne lub roczne obliczenie odpisu amortyzacyjnego ([Środki trwałe → Amortyzacja](srodki-trwale/amortyzacja.md)),
- **naliczenie odsetek** — wyliczenie odsetek za zwłokę od niezapłaconych faktur ([Kasjer → Odsetki](kasjer/rozrachunki.md#odsetki)),
- **naliczenie VAT** — przypisanie kwot podatku do właściwych pól deklaracji na podstawie wpisów w [Rejestrach VAT](ksiegowosc/rejestry-vat.md).

Niezapłacone : Pole w okienku Rejestrów VAT przechowujące kwotę nierozliczoną. Aktualizowane automatycznie przy zapłacie — nie modyfikować ręcznie.

Nota księgowa : Dokument wewnętrzny służący do obciążenia lub uznania kontrahenta kwotą niebędącą wynagrodzeniem za towar ani usługę — nie podlega VAT. Typowe zastosowania: kary umowne, odszkodowania, koszty windykacji. Nie ujmuje się jej w deklaracji VAT ani w JPK_V7M. W MADAR nota odsetkowa wystawiana jest w module Kasjer → Odsetki; inne noty — jako ręczny wpis w Rejestrach VAT.

NOV : Kod stawki VAT w rejestrze: VAT nie odliczany (np. reprezentacja, zakup paliwa objęty ograniczonym odliczeniem).

NPK : Kod stawki VAT w Rejestrach VAT: część wydatku Nie stanowiąca Podatkowych Kosztów uzyskania przychodu. Generowana automatycznie przez stawkę PB lub SM — zawiera 25% netto faktury i 25% nieodliczonego VAT. Trafia na konto 440 Wydatki NPK. Zob. Samochody osobowe — VAT i KUP.

NP / NPe : Kody stawki VAT: NP = eksport usług niepodlegający VAT (pole p.11 JPK), NPe = eksport usług do UE art. 28b (pole p.12 JPK + VAT-UE).

O¶

OFF : Oznaczenie w JPK_V7M(3): faktura wystawiona w trybie offline24 (awaria KSeF) — na dzień złożenia ewidencji nie ma jeszcze numeru KSeF.

P¶

PB : Kod stawki VAT w Rejestrach VAT: Paliwa samochodowe — Brutto. Stosowany przy wprowadzaniu faktur za paliwo i eksploatację samochodu osobowego do celów mieszanych. Po wpisaniu kodu PB i kwoty netto program automatycznie rozbija dokument na trzy wiersze: PB (25% netto + 75% × 50% VAT → KUP), 23% (50% netto + 50% VAT → KUP + odliczenie) i NPK (25% netto + 25% × 50% VAT → nie-KUP). Efekt: 75% KUP, 50% VAT do odliczenia. Zob. Samochody osobowe — VAT i KUP.

PKR — Polecenie Księgowania Ręczne : Dowód wewnętrzny do ręcznych zapisów w Księdze Głównej. Zastąpił dawny „zasobnik PK". Dostępny w opcji Księgowość → PKR.

Plan kont : Wykaz wszystkich kont księgowych używanych przez firmę — podstawa modułu F-K. Zawiera wyłącznie konta syntetyczne; podział analityczny (np. wg kontrahentów) tworzony jest automatycznie w księdze pomocniczej. Konta grupowane są w zespołach: 0 — Aktywa trwałe, 1 — Środki pieniężne, 2 — Rozrachunki, 4 — Koszty wg rodzaju, 5 — Koszty wg funkcji, 7 — Przychody, 8 — Wynik finansowy. Dostępny w opcji Księgowość → Plan kont; gotowy wzorcowy plan wczytuje się przez Operacje → Wzorcowy plan kont. Patrz Plan kont.

Plan produkcji : Harmonogram zadań produkcyjnych określający termin, miejsce (gniazdo) i wykonawcę. Powiązany z recepturami i zleceniami PROD. Dostępny w opcji Produkcja → Plan produkcji. Może być wyświetlany jako monitor informacyjny (ekran startowy operatora).

PROD — Zlecenie materiałowe : Dokument produkcyjny pobierający surowce ze stanu magazynowego i przyjmujący wyrób gotowy na magazyn na podstawie receptury. Wystawiany w opcji Produkcja → Zlecenia materiałowe. Surowce mogą być modyfikowane, jeśli receptura ma zaznaczone [V] dozwolona modyfikacja.

PROZ — Rozliczenie produkcji : Dokument korygujący rzeczywiste zużycie surowców i ilość wyrobu gotowego względem zlecenia PROD. Tworzony wyłącznie przy wystąpieniu różnic. Dostępny w opcji Produkcja → Rozliczenie.

Półprodukt : Wyrób pośredni w procesie produkcji — może być surowcem w kolejnej recepturze. Ewidencjonowany w katalogu towarów; w recepturze oznaczany jako typ półprodukt.

Podmiot trzeci : Dodatkowy uczestnik transakcji umieszczany na fakturze w KSeF (np. hurtownia nabywcy wymagająca własnego identyfikatora). ID podmiotu trzeciego wpisuje się w zakładce Fakturowanie karty kontrahenta.

potZ / REK : Typy rejestrów VAT do obsługi korekt i ulgi na złe długi. potZ — korekta VAT należnego lub naliczonego; REK — korekta z ulgi na złe długi (pola p.68–69, p.46–47 JPK). Patrz Rejestry VAT → Korekty.

PZ — Przyjęcie Zewnętrzne : Dokument magazynowy rejestrujący przyjęcie towaru na stan. W rejestrach VAT: typ PZ = zakupy towarów handlowych wprowadzane na magazyn (pola p.42–43 JPK).

R¶

Receptura : Definicja składu wyrobu używana w module Produkcja: surowce i ich ilości, robocizna (czynności, czas, cena), odpady i narzuty. Receptury mogą być wielopoziomowe — półprodukt może posiadać własną recepturę. Definiowane w opcji Produkcja → Receptury.

Refakturowanie : Przeniesienie kosztu poniesionego przez firmę na inny podmiot: firma reguluje należność dostawcy, a następnie wystawia fakturę obciążając właściwego beneficjenta świadczenia. Typowe zastosowania: przeniesienie na najemcę kosztów energii, wody, ubezpieczenia lub transportu. W ujęciu VAT refaktura traktowana jest jak sprzedaż usługi — stosuje się stawkę właściwą dla refakturowanej usługi (art. 8 ust. 2a UVAT). W MADAR wystawiana identycznie jak zwykła faktura w module Faktury usługowe lub Handel → Sprzedaż FVAT.

Rozbiór : Operacja produkcyjna polegająca na podziale surowca na frakcje lub produkty (np. rozbiór tuszy mięsnej). Dostępny w opcji Produkcja → Inne → Rozbiór.

Rozrachunki : Wzajemne należności i zobowiązania firmy wobec kontrahentów, pracowników lub urzędów. Ujmowane na kontach rozrachunkowych (np. 200–230 w planie kont). W MADAR rozrachunki śledzone są automatycznie — każda niezapłacona faktura pojawia się w Preliminarzu. Narzędzia do zarządzania rozrachunkami dostępne są w module Kasjer: Kompensata, Bilansowanie i Odsetki.

Ryczałt ewidencjonowany : Uproszczona forma opodatkowania podatkiem dochodowym, w której podstawą opodatkowania jest przychód — bez odliczania kosztów uzyskania. Stawka podatku zależy od rodzaju działalności (m.in. 2%, 3%, 5,5%, 8,5%, 10%, 12%, 15%, 17%). Podatnik zamiast KPiR prowadzi ewidencję przychodów z podziałem na stawki ryczałtu. Program MADAR generuje na jej podstawie plik JPK_EWD. Zob. Ewidencja przychodów — ryczałt i JPK_EWD.

refreshToken : Token odświeżający sesję z KSeF. W programach instalowanych (Madar7, KPR Madar 4.0) wymagany raz w tygodniu — opcja KSEF → pozyskanie refreshToken w module Faktury elektroniczne.

Rejestr VAT : Ewidencja dokumentów zakupu i sprzedaży prowadzona dla celów podatku VAT, dostępna w opcji Księgowość → Rejestry VAT. Każdy dokument przypisywany jest do jednego z typów rejestru, który determinuje, jak kwoty trafią do deklaracji i pliku JPK. Typy rejestru grupują dokumenty według charakteru transakcji (np. sprzedaż FA, zakup PZ, WNT, WDT, DET). Patrz Rejestry VAT.

Remanent : Spis z natury towarów i materiałów na koniec okresu (roku, likwidacji). Uwzględniany w KPiR i deklaracji VAT.

S¶

Środki trwałe (ŚT) : Składniki majątku trwałego firmy (budynki, maszyny, urządzenia, środki transportu itp.) objęte ewidencją i amortyzacją. W MADAR ewidencjonowane w module Środki trwałe. Rozróżnienie z WNiP: pole Ewidencja na karcie środka (0 = ŚT, 1 = WNiP).

Amortyzacja : Zob. Amortyzacja.

OT — Przyjęcie środka trwałego : Dokument przyjęcia środka trwałego do użytkowania. Drukowany w Środki trwałe z menu Dokumenty → OT — przyjęcie Ś.T. na podstawie danych z karty środka.

LT — Likwidacja środka trwałego : Dokument likwidacji środka trwałego. Drukowany po zaznaczeniu [V] ZLIKWIDOWANY na karcie środka w Środki trwałe. Przy likwidacji przed pełnym umorzeniem należy przeliczyć amortyzację.

WNiP — Wartości Niematerialne i Prawne : Składniki majątku niematerialnego (licencje, patenty, znaki towarowe, oprogramowanie, prawa autorskie). Ewidencjonowane w module Środki trwałe z polem Ewidencja = 1.

KŚT — Klasyfikacja Środków Trwałych : Urzędowa systematyka środków trwałych wg grup: 0 Grunty, 01 Budynki i lokale, 02 Obiekty inżynierii, 03 Kotły i maszyny energetyczne, 04–05 Maszyny i aparaty, 06 Urządzenia techniczne, 07 Środki transportu, 08 Narzędzia i wyposażenie, 09 Inwentarz żywy. Numer KŚT wpisywany na karcie środka determinuje stawkę amortyzacji.

Surowiec : Materiał pobierany ze stanu magazynowego podczas realizacji zlecenia produkcyjnego PROD. Ewidencjonowany w katalogu towarów; w recepturze oznaczany jako typ zwykły surowiec. Możliwe też typy: zamiennik (zastępuje surowiec podstawowy przy braku) i półprodukt.

Split payment : Patrz MPP.

SM : Kod stawki VAT w Rejestrach VAT: Samochód — zakup. Stosowany przy nabyciu pojazdu, który ma zostać środkiem trwałym lub kosztem jednorazowym (100% KUP, 50% VAT do odliczenia). Po wpisaniu SM i netto faktury program rozbija kwotę na dwa wiersze: SM i 23 (lub inną stawkę). Nie stosować dla wydatków eksploatacyjnych — tam używa się PB. Zob. Samochody osobowe — VAT i KUP.

SrTrw : Typ rejestru VAT: zakup środków trwałych. Pola JPK: p.40–41.

Status 200 : Kod odpowiedzi serwera MF oznaczający sukces. Pojawia się w dwóch kontekstach:

- **[e-Deklaracje](deklaracje/parametry.md#kody-komunikatow-e-deklaracji)** — deklaracja przetworzony poprawnie przez bramkę MF
- **[KSeF](ksef/faktury-elektroniczne.md)** — faktura przyjęta przez KSeF i nadano jej numer KSeF

W obu przypadkach status 200 = operacja zakończona powodzeniem.

T¶

Temat : Przekrojowy atrybut dokumentów w MADAR łączący operacje sprzedaży, zakupów, produkcji i kosztów według wspólnego klucza (zlecenie, projekt, dział, kontrakt). Przypisanie tematu do dokumentu umożliwia uzyskanie raportów przychodów i kosztów dla danego zlecenia. Używany m.in. w zleceniach PROD i kartach pracy.

Token KSeF : Klucz autoryzacyjny do Krajowego Systemu e-Faktur. Generowany w Aplikacji Podatnika KSeF 2.0 i wprowadzany w Administracja → Konfiguracja → Deklaracje. Dostępne środowiska: PRODUKCJA, DEMO, TEST.

U¶

UPL-1 : Formularz pełnomocnictwa do podpisywania e-Deklaracji w imieniu podatnika. Składany jednorazowo w urzędzie skarbowym przed pierwszą wysyłką elektroniczną. Patrz Wystawianie deklaracji.

UPO — Urzędowe Potwierdzenie Odbioru : Dokument potwierdzający przyjęcie przesyłki przez system MF. Wystawiany osobno dla:

- **[e-Deklaracji](deklaracje/wystawianie.md#upo--urzedowe-potwierdzenie-odbioru)** — po poprawnym przetworzeniu deklaracji
- **[JPK](ksiegowosc/jpk.md#pobranie-statusu-i-upo)** — po poprawnym przetworzeniu pliku JPK

V¶

VAT-26 : Informacja o pojazdach samochodowych wykorzystywanych wyłącznie do działalności gospodarczej — warunek konieczny do pełnego (100%) odliczenia VAT od wydatków na pojazd (art. 86a ust. 4 pkt 1 oraz ust. 12 UVAT). Składana do naczelnika urzędu skarbowego w ciągu 7 dni od poniesienia pierwszego wydatku. Prowadzona jednocześnie ewidencja przebiegu pojazdu dokumentuje wyłącznie służbowe użycie. Zob. Samochody osobowe — VAT i KUP.

VAT-7 / VAT-7K : Deklaracja podatku od towarów i usług: VAT-7 miesięczna, VAT-7K kwartalna. Od X 2020 zastąpione przez JPK_V7M / JPK_V7K (deklaracja wbudowana w plik JPK).

W¶

WDT — Wewnątrzwspólnotowa Dostawa Towarów : Sprzedaż towarów do kontrahenta z innego kraju UE. W MADAR obsługiwane w osobnym rejestrze VAT. Pola JPK: p.21–22.

WNT — Wewnątrzwspólnotowe Nabycie Towarów : Zakup towarów od kontrahenta z innego kraju UE. W MADAR obsługiwane w osobnym rejestrze VAT. Pola JPK należnego: p.23–24. Patrz Rejestry VAT → WNT.

Wyrób gotowy : Produkt końcowy wytworzony w procesie produkcji, przyjmowany na magazyn wyrobów w wyniku realizacji zlecenia PROD. Ewidencjonowany w katalogu towarów; w recepturze definiowany na zakładce wyroby wraz z procentowym udziałem w zużyciu materiałów.

Z¶

Zapotrzebowanie : Zestawienie surowców wymaganych do realizacji planowanej produkcji. Generowane automatycznie na podstawie receptur i planu produkcji, z uwzględnieniem bieżących stanów magazynowych i otwartych zamówień. Dostępne w opcji Produkcja → Wydruki → Zapotrzebowanie.

ZAW-FA : Pełnomocnictwo do KSeF dla osób prawnych. Składane w Aplikacji Podatnika KSeF 2.0 przed wygenerowaniem tokenu PRODUKCJA.

Wyrażenia potoczne¶

Kolokwialne określenia często stosowane w rozmowach o księgowości i obsłudze programu.

uzgodnić salda : Sprawdzenie, czy salda kont syntetycznych zgadzają się z sumą sald analitycznych oraz — dla kont rozrachunkowych — czy stan w systemie odpowiada wyciągom bankowym i potwierdzeniom kontrahentów. W MADAR: Księgowość → Plan kont → Wydruk → Test (weryfikuje zgodność syntetyki z analityką); zestawienie wzajemnych sald z kontrahentami — Kasjer → Zestawienia → Salda.

wrzucić w koszty : Potoczne określenie zaksięgowania wydatku jako kosztu uzyskania przychodu (KUP) pomniejszającego podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym. Wydatek „wrzucony w koszty" trafia do kolumny kosztów w KPiR lub na konta zespołu 4/5 w F-K. Nie każdy wydatek może być kosztem — istnieją ustawowe wyłączenia (np. kary umowne, grzywny, reprezentacja powyżej limitu).

zamknąć miesiąc : Potoczne określenie zakończenia prac księgowych za dany miesiąc: zatwierdzenie wszystkich dokumentów, naliczenie listy płac, wygenerowanie i wysłanie pliku JPK_V7M. W MADAR nie ma dedykowanego przycisku „zamknij miesiąc" — kompletność danych kontroluje się przez podgląd Rejestrów VAT za okres i listę Niezapłacone.

zamknąć rok : Potoczne określenie procedury zakończenia roku obrachunkowego: przeksięgowanie kont wynikowych (zespoły 4, 5, 7) na wynik finansowy, przeniesienie bilansu zamknięcia na bilans otwarcia kolejnego roku, sporządzenie sprawozdania finansowego. W MADAR wykonywane przez Księgowość → KKG → Księgowanie wg wzorca → Zamknięcie Roku. Patrz Plan kont → Zamykanie kont.