Przejdź do treści

Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych

Akt: Ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych
Pierwotna nazwa: Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych
Dziennik Ustaw: Tekst jednolity: Dz. U. 2022 poz. 893
ISAP: WDU20220000893
Status: obowiązująca (z późniejszymi zmianami)

Weryfikacja

Tekst pochodzi z bazy wiedzy modelu (stan na VIII 2025). Zweryfikuj z ISAP przed zastosowaniem w praktyce.

Streszczenie dla użytkownika MADAR

Ustawa reguluje terminy zapłaty między przedsiębiorcami i stawki odsetek ustawowych za opóźnienie. W module Kasjer → Rozrachunki program oblicza odsetki według stawki ustawowej lub stawki podatkowej. Ustawa określa też rekompensatę za koszty odzyskiwania należności (40/70/100 EUR), którą można dochodzić od dłużnika.

Moduł: Kasjer — rozrachunki

Pełny tekst ustawy (kluczowe artykuły)

Rozdział 1 — Przepisy ogólne

Art. 1. Zakres stosowania

Ustawa określa szczególne uprawnienia wierzyciela i obowiązki dłużnika w związku z terminami zapłaty w transakcjach handlowych.

Art. 2. Zakres podmiotowy

Przepisy ustawy stosuje się do transakcji handlowych, których wyłącznymi stronami są:

  1. przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. — Prawo przedsiębiorców;
  2. podmioty prowadzące działalność, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1–6 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. — Prawo przedsiębiorców;
  3. podmioty, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1–3 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości;
  4. osoby wykonujące wolny zawód;
  5. oddziały i przedstawicielstwa przedsiębiorców zagranicznych;
  6. przedsiębiorcy z państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) — stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej.

Art. 3. Definicje

Użyte w ustawie określenia oznaczają:

  1. transakcja handlowa — umowę, której przedmiotem jest odpłatna dostawa towaru lub odpłatne świadczenie usługi, jeżeli strony tej umowy zawierają ją w związku z wykonywaną działalnością;
  2. podmiot publiczny — jednostkę sektora finansów publicznych w rozumieniu przepisów o finansach publicznych;
  3. duży przedsiębiorca — przedsiębiorcę niebędącego mikroprzedsiębiorcą, małym przedsiębiorcą ani średnim przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. — Prawo przedsiębiorców;
  4. wierzyciel — przedsiębiorcę, któremu przysługuje wierzytelność z tytułu transakcji handlowej;
  5. dłużnik — przedsiębiorcę, który jest zobowiązany do spełnienia świadczenia pieniężnego wynikającego z transakcji handlowej.

Rozdział 2 — Odsetki w transakcjach handlowych

Art. 4. Odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych

  1. Odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, za okres od dnia wymagalności świadczenia pieniężnego do dnia zapłaty, jeżeli są spełnione łącznie następujące warunki:
  2. wierzyciel spełnił swoje świadczenie;

  3. wierzyciel nie otrzymał zapłaty w terminie określonym w umowie — wynoszą tyle, ile suma stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i dziesięciu punktów procentowych.

  4. Stawkę odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych ogłasza, w drodze obwieszczenia, minister właściwy do spraw gospodarki w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski".

Aktualna stawka

Stawka odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych = stopa referencyjna NBP + 10 pp. Aktualne obwieszczenie ministra właściwego do spraw gospodarki dostępne w Monitorze Polskim.

Art. 4a. Odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych wobec podmiotów leczniczych

W transakcjach handlowych, w których dłużnikiem jest podmiot leczniczy, odsetki ustawowe za opóźnienie wynoszą tyle, ile suma stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i ośmiu punktów procentowych.

Rozdział 3 — Terminy zapłaty

Art. 5. Termin zapłaty w transakcjach handlowych

  1. Jeżeli strony transakcji handlowej, z wyłączeniem podmiotu publicznego będącego podmiotem leczniczym w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, przewidziały termin zapłaty dłuższy niż 30 dni, wierzyciel może żądać odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych po upływie 30 dni, liczonych od dnia:
  2. spełnienia przez niego świadczenia niepieniężnego i

  3. doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi — do dnia zapłaty, ale nie dłużej niż do dnia wymagalności świadczenia pieniężnego.

  4. W transakcjach handlowych, w których dłużnikiem jest duży przedsiębiorca, a wierzycielem jest mikroprzedsiębiorca, mały przedsiębiorca albo średni przedsiębiorca, termin zapłaty określony w umowie nie może przekraczać 60 dni, liczonych od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi, chyba że strony wyraźnie ustalą inaczej i pod warunkiem że ustalenie to nie jest rażąco nieuczciwe wobec wierzyciela.

Art. 7. Termin zapłaty w transakcjach handlowych, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny

  1. W transakcjach handlowych, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny, wierzyciel ma prawo do odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych bez wezwania, po upływie 30 dni, liczonych od dnia:
  2. spełnienia przez wierzyciela świadczenia niepieniężnego i

  3. doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi — do dnia zapłaty.

  4. Termin zapłaty określony w umowie nie może przekraczać 30 dni, liczonych od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi.

  5. Przepisu ust. 2 nie stosuje się do podmiotu publicznego będącego podmiotem leczniczym.

Rozdział 4 — Rekompensata i koszty odzyskiwania należności

Art. 10. Rekompensata za koszty odzyskiwania należności

  1. Wierzycielowi, od dnia nabycia uprawnienia do odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych, przysługuje od dłużnika, bez wezwania, rekompensata za koszty odzyskiwania należności, stanowiąca równowartość kwoty:

  2. 40 euro — gdy wartość świadczenia pieniężnego nie przekracza 5000 złotych;

  3. 70 euro — gdy wartość świadczenia pieniężnego jest wyższa niż 5000 złotych i nie przekracza 50 000 złotych;

  4. 100 euro — gdy wartość świadczenia pieniężnego jest wyższa niż 50 000 złotych.

  5. Równowartość kwoty rekompensaty jest ustalana przy zastosowaniu średniego kursu euro ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie pieniężne stało się wymagalne.

  6. W przypadku gdy koszty odzyskiwania należności poniesione z tytułu opóźnień w zapłacie w danej transakcji handlowej przekroczą kwotę rekompensaty, o której mowa w ust. 1, wierzycielowi przysługuje zwrot tych kosztów, w tym kosztów postępowania sądowego, pomniejszonych o tę kwotę.

Rozdział 5 — Zatory płatnicze (od 2020 r.)

Art. 13a. Obowiązek sprawozdawczy dużych przedsiębiorców

Duzi przedsiębiorcy są obowiązani do przekazywania ministrowi właściwemu do spraw gospodarki danych o stosowanych terminach zapłaty w transakcjach handlowych do dnia 31 stycznia każdego roku — za rok poprzedni.

Przepisy końcowe

Art. 15. Wejście w życie

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.

Kluczowe postanowienia

Zagadnienie Zasada
Stawka odsetek B2B stopa referencyjna NBP + 10 pp.
Stawka odsetek od podmiotów leczniczych stopa referencyjna NBP + 8 pp.
Max termin zapłaty (przedsiębiorca→duży przedsiębiorca) 60 dni
Max termin zapłaty (podmiot publiczny) 30 dni
Rekompensata przy wierzytelności ≤ 5 000 zł 40 EUR
Rekompensata przy 5 001–50 000 zł 70 EUR
Rekompensata przy > 50 000 zł 100 EUR

W programie MADAR

Typ odsetek wybierasz w module Kasjer → Rozrachunki w polu Rodzaj: podatkowe, podatkowe 75%, ustawowe, dewizowe. Stawka „ustawowe" odpowiada odsetkom z tej ustawy (NBP + 10 pp.).

Powiązania