Rozporządzenie w sprawie prowadzenia KPiR¶
Akt: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2019 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów
Dziennik Ustaw: Dz. U. 2019 poz. 2544
Wejście w życie: 1 stycznia 2020 r.
Zastąpiło: Rozporządzenie MF z 26 sierpnia 2003 r. (Dz. U. nr 152 poz. 1475, ze zm.)
ISAP: WDU20190002544
Podstawa prawna: art. 24a ust. 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Status: obowiązujące
Weryfikacja
Tekst pochodzi z bazy wiedzy modelu (stan na VIII 2025). Zweryfikuj z ISAP przed zastosowaniem w praktyce.
Streszczenie dla użytkownika MADAR¶
Rozporządzenie określa formę, zasady prowadzenia i wzór KPiR — Podatkowej Księgi Przychodów i Rozchodów. W MADAR moduł KPiR (Księgowość → KPiR lub Ewidencje → KPiR w wersji desktop) implementuje te wymagania: kolumny, dowody, terminy zapisów.
Moduł: KPiR
Pełny tekst rozporządzenia¶
Minister Finansów na podstawie art. 24a ust. 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1387, z późn. zm.) zarządza, co następuje:
§ 1. Zakres rozporządzenia¶
Rozporządzenie określa:
- sposób prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, zwanej dalej „księgą";
- szczegółowe warunki, jakim powinna odpowiadać podatkowa księga przychodów i rozchodów, aby stanowiła dowód pozwalający na określenie zobowiązań podatkowych;
- zakres obowiązków związanych z jej prowadzeniem, w tym zakres obowiązków informacyjnych wobec naczelnika urzędu skarbowego.
§ 2. Definicje¶
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:
- ustawie — rozumie się przez to ustawę z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;
- księdze — rozumie się przez to podatkową księgę przychodów i rozchodów;
- osobach upoważnionych przez podatnika — rozumie się przez to osoby fizyczne zatrudnione przez podatnika na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenia lub umowy o dzieło, a także małżonka podatnika i małoletnie dzieci podatnika, jeżeli pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym;
- biurze rachunkowym — rozumie się przez to podmiot uprawniony do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych;
- zaksięgowaniu — rozumie się przez to dokonanie zapisów w księdze dotyczących operacji na podstawie właściwego dowodu;
- towarach handlowych — rozumie się przez to wyroby przeznaczone do sprzedaży w stanie nieprzerobionym; towarami handlowymi są również produkty uboczne uzyskiwane przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej;
- materiałach (surowcach) podstawowych — rozumie się przez to materiały, które w procesie produkcji lub przy świadczeniu usług stają się główną substancją gotowego wyrobu; do materiałów podstawowych zalicza się również materiały stanowiące część składową (montażową) wyrobu lub ściśle z wyrobem złączone (np. opakowania — puszki, butelki) oraz opakowania wysyłkowe wielokrotnego użytku (np. transportery szklane, butle), jeżeli opakowania te nie są środkami trwałymi;
- materiałach pomocniczych — rozumie się przez to materiały niebędące materiałami podstawowymi, które są zużywane w związku z działalnością gospodarczą i bezpośrednio oddają wyrobowi swoje właściwości;
- wyposażeniu — rozumie się przez to rzeczowe składniki majątku, związane z wykonywaną działalnością, niezaliczone do środków trwałych, których wartość początkowa, w rozumieniu odrębnych przepisów o amortyzacji, nie przekracza 1500 złotych;
- dowodach wewnętrznych — rozumie się przez to dokumenty wystawione przez podatnika i przeznaczone do celów dowodowych w zakresie operacji dotyczących spraw niemożliwych do udokumentowania dowodami zewnętrznymi.
§ 3. Podmioty obowiązane¶
-
Osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki cywilne osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie, o których mowa w art. 24a ust. 1 ustawy, są obowiązane prowadzić księgę.
-
Obowiązek prowadzenia księgi dotyczy podatników, o których mowa w ust. 1, jeżeli ich przychody, w rozumieniu art. 14 ustawy, za poprzedni rok podatkowy nie przekroczyły równowartości w walucie polskiej 2 000 000 euro.
§ 4. Forma prowadzenia¶
- Księga może być prowadzona:
- w formie papierowej;
-
w formie elektronicznej — przy użyciu programu komputerowego.
-
Księga prowadzona w formie elektronicznej powinna umożliwiać:
- wgląd w treść dokonywanych zapisów oraz umożliwiać ich wydruk w porządku chronologicznym, zgodnie z wzorem księgi określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia;
-
sporządzenie potwierdzenia zapisu — na żądanie właściwego organu podatkowego.
-
Podatnicy prowadzący elektronicznie księgę są obowiązani przechowywać ją na informatycznych nośnikach danych w sposób chroniący ją przed zniszczeniem lub zniekształceniem, dostępem osób nieupoważnionych lub utratą.
§ 5. Zapisy w księdze¶
-
Zapisy w księdze dokonywane są w języku polskim i w walucie polskiej w sposób staranny, czytelny i trwały.
-
Stwierdzone błędy w zapisach poprawia się przez:
- skreślenie dotychczasowej treści i wpisanie nowej, z zachowaniem czytelności błędnego zapisu, oraz podpisanie poprawki i umieszczenie daty dokonania poprawki; lub
- wprowadzenie do księgi niezbędnych korekt — w przypadku prowadzenia księgi przy użyciu programu komputerowego.
§ 6. Terminy dokonywania wpisów¶
- Podatnicy, z zastrzeżeniem ust. 2 i § 7, są obowiązani dokonywać wpisów do księgi:
- dotyczących przychodów ze sprzedaży wyrobów, towarów handlowych i usług — jeden raz dziennie, po zakończeniu dnia, nie później niż przed rozpoczęciem działalności w dniu następnym, z zastrzeżeniem § 18 i 19;
-
dotyczących pozostałych przychodów — do dnia 7. każdego miesiąca za miesiąc poprzedni.
-
Podatnicy, którzy ewidencjonują obrót przy zastosowaniu kas rejestrujących, dokonują wpisów:
- dotyczących przychodów z kas rejestrujących — jeden raz dziennie, po zakończeniu dnia, na podstawie danych sumarycznych z kasy rejestrującej;
- dotyczących wydatków — na podstawie faktur lub rachunków — do dnia 7. każdego miesiąca za miesiąc poprzedni.
§ 7. Prowadzenie księgi przez biuro rachunkowe¶
-
Podatnicy mogą zlecić prowadzenie księgi biuru rachunkowemu.
-
Podatnicy, którzy zlecili prowadzenie księgi biuru rachunkowemu, są obowiązani:
- w terminie 7 dni od dnia zawarcia umowy z biurem rachunkowym, zawiadomić o tym fakcie w formie pisemnej właściwego naczelnika urzędu skarbowego, wskazując imię i nazwisko (firmę) i adres biura rachunkowego;
-
prowadzić w miejscu wykonywania działalności ewidencję sprzedaży, z zastrzeżeniem ust. 3.
-
Obowiązek, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, nie dotyczy podatników, którzy zlecili biurowi rachunkowemu prowadzenie ewidencji sprzedaży lub podatnicy ewidencjonujący obrót przy zastosowaniu kas rejestrujących.
§ 8. Dowody księgowe¶
-
Podstawą zapisów w księdze są dowody księgowe, którymi są:
-
faktury, faktury VAT RR, rachunki oraz dokumenty celne, wystawione zgodnie z odrębnymi przepisami, lub
-
inne dowody wymienione w § 12 i § 13, stwierdzające fakt dokonania operacji gospodarczej zgodnie z jej rzeczywistym przebiegiem i zawierające co najmniej:
- wiarygodne określenie wystawcy lub wskazanie stron (nazwę i adresy) uczestniczących w operacji gospodarczej, której dowód dotyczy;
- datę wystawienia dowodu oraz datę lub okres dokonania operacji gospodarczej, której dowód dotyczy, z tym że jeżeli data dokonania operacji gospodarczej odpowiada dacie wystawienia dowodu, wystarcza podanie jednej daty;
- przedmiot operacji gospodarczej i jego wartość oraz ilościowe określenie, jeżeli przedmiot operacji jest wymierny w jednostkach naturalnych;
- podpisy osób uprawnionych do prawidłowego udokumentowania operacji gospodarczych.
-
Dowód księgowy powinien być sporządzony w języku polskim. Treść dowodu musi być pełna i zrozumiała; dopuszczalne jest stosowanie skrótów ogólnie przyjętych.
§ 9. Paragon zamiast faktury¶
Na żądanie podatnika biuro rachunkowe może wystawiać na podstawie paragonów tygodniowe lub miesięczne zestawienia paragonów, jeżeli liczba paragonów jest znaczna. Zestawienie powinno zawierać co najmniej:
- numer kolejny zestawienia,
- datę zestawienia,
- numery paragonów objętych zestawieniem,
- datę i sumę zbiorczą paragonów.
§ 10. Dowód wewnętrzny¶
-
Dowody wewnętrzne mogą dotyczyć wyłącznie:
-
zakupu, bezpośrednio od krajowego producenta lub hodowcy, produktów roślinnych i zwierzęcych, nieprzerobionych sposobem przemysłowym lub przerobionych sposobem przemysłowym, jeżeli przerób polega na kiszeniu produktów roślinnych lub przetwórstwie mleka albo na uboju zwierząt rzeźnych i obróbce poubojowej tych zwierząt;
- zakupu od osób fizycznych, nieprowadzących działalności gospodarczej, sklasyfikowanych w Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU), wprowadzonej w życie rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 4 września 2015 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) (Dz. U. poz. 1676, z późn. zm.), odpadów poużytkowych, stanowiących surowce wtórne, z wyłączeniem zakupu (skupu) metali nieżelaznych oraz przeznaczonych na złom samochodów i ich części składowych;
- wartości produktów roślinnych i zwierzęcych pochodzących z własnej uprawy lub hodowli prowadzonej przez podatnika;
- zakupu w jednostkach handlu detalicznego materiałów pomocniczych;
- kosztów diet i innych należności za czas podróży służbowej pracowników oraz wartości diet z tytułu podróży służbowych osób prowadzących działalność gospodarczą i osób z nimi współpracujących;
- zakupu od ludności odpadów poużytkowych w punktach skupu;
- wydatków związanych z opłatami za czynsz, energię elektryczną, telefon, wodę, gaz i centralne ogrzewanie, w części przypadającej na działalność gospodarczą — podstawą do sporządzenia tego dowodu jest dokument obejmujący całość opłat na te cele;
- opłat sądowych i notarialnych;
- wydatków związanych z parkowaniem samochodu w sytuacji, gdy są one poparte dokumentami niezawierającymi danych, o których mowa w § 11 ust. 1 — podstawą do ich ujęcia w księdze jest dowód wewnętrzny zawierający datę i podpis podatnika lub osoby, która dokonała wydatku, określenie jego charakteru oraz dane pojazdu.
§ 11. Spis z natury (remanent)¶
-
Podatnicy są obowiązani sporządzić i wpisać do księgi spis z natury towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadów, zwany dalej „spisem z natury":
-
na dzień 1 stycznia;
- na koniec każdego roku podatkowego;
- na dzień rozpoczęcia działalności w ciągu roku podatkowego;
- w przypadku zmiany wspólnika;
- w przypadku zmiany proporcji udziałów wspólników;
-
na dzień likwidacji działalności.
-
W razie likwidacji działalności lub zmiany wspólnika, spis z natury sporządza się na dzień likwidacji lub zmiany.
-
Spis z natury powinien zawierać co najmniej następujące dane:
- imię i nazwisko właściciela zakładu (nazwę firmy),
- datę sporządzenia spisu,
- numer kolejny pozycji arkusza spisu z natury,
- szczegółowe określenie towaru i innych składników wymienionych w ust. 1,
- jednostkę miary,
- ilość stwierdzoną w czasie spisu,
- cenę w złotych i groszach za jednostkę miary,
- wartość wynikającą z przemnożenia ilości towaru przez jego cenę jednostkową,
- łączną wartość spisu z natury,
- podpisy osób sporządzających spis oraz podpis właściciela zakładu (wspólników).
§ 12. Zasady wyceny w remanencie¶
-
Podatnicy wyceniają:
-
towary handlowe i materiały według cen zakupu lub nabycia albo według cen rynkowych z dnia sporządzenia spisu, jeżeli są one niższe od cen zakupu lub nabycia; spis z natury półwyrobów (półfabrykatów), wyrobów gotowych i braków własnej produkcji wycenia się według kosztów wytworzenia;
- odpady użytkowe, które w toku działalności utraciły swoją pierwotną wartość użytkową, wycenia się według wartości wynikającej z oszacowania uwzględniającego ich przydatność do dalszego użytkowania.
§ 13. Ewidencja wyposażenia¶
-
Podatnicy są obowiązani prowadzić ewidencję wyposażenia.
-
Ewidencja wyposażenia powinna zawierać co najmniej następujące dane:
- numer kolejny wpisu,
- datę nabycia,
- numer faktury lub rachunku,
- nazwę wyposażenia,
- cenę zakupu wyposażenia lub koszt wytworzenia,
- numer pozycji, pod którą wpisano w księdze koszt tego wyposażenia,
- datę likwidacji (w tym datę sprzedaży lub darowania) oraz przyczynę likwidacji wyposażenia.
§ 14. Ewidencja środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych¶
Podatnicy są obowiązani prowadzić ewidencję środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, zgodnie z art. 22n ustawy.
Przepisy końcowe¶
§ 24. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2020 r.
Wzór KPiR — opis kolumn (Załącznik nr 1)¶
| Kol. | Nazwa | Co wpisywać |
|---|---|---|
| 1 | Lp. | Numer kolejny wpisu |
| 2 | Data zdarzenia gospodarczego | Data faktury lub innego dowodu |
| 3 | Nr dowodu księgowego | Numer faktury, rachunku, noty |
| 4 | Imię i nazwisko (firma) kontrahenta | Nazwa nabywcy lub dostawcy |
| 5 | Adres | Adres kontrahenta |
| 6 | Opis zdarzenia gospodarczego | Czego dotyczy transakcja |
| 7 | Wartość sprzedanych towarów i usług | Przychód ze sprzedaży |
| 8 | Pozostałe przychody | Inne przychody (odsetki, odszkodowania) |
| 9 | Razem przychód (7+8) | Suma kolumn 7 i 8 |
| 10 | Zakup tow. handlowych i materiałów | Cena zakupu netto (bez VAT) |
| 11 | Koszty uboczne zakupu | Transport, opakowanie przy zakupie |
| 12 | Wynagrodzenia w gotówce i naturze | Wynagrodzenia pracowników |
| 13 | Pozostałe wydatki | Czynsz, media, usługi, inne koszty |
| 14 | Razem wydatki (10+11+12+13) | Suma kolumn 10–13 |
| 15 | Uwagi | Dodatkowe informacje |
Kolumna 10 a kolumna 13
Zakupy towarów handlowych i materiałów zawsze trafiają do kol. 10 — nie do kol. 13. Koszty usług, czynszów, paliwa, mediów — do kol. 13.
Kluczowe postanowienia¶
Termin wpisów przychodów: dziennie — nie później niż przed rozpoczęciem działalności następnego dnia.
Termin wpisów kosztów: do 7. dnia miesiąca następnego.
Biuro rachunkowe: w ciągu 7 dni od umowy — zawiadomić US i wymagać ewidencji sprzedaży.
Remanent: obowiązkowo na 1 stycznia i 31 grudnia; wycena według cen zakupu lub cen rynkowych (jeśli niższe).
Wyposażenie: ewidencja wyposażenia powyżej 1 500 zł (poniżej — jednorazowo w kol. 13).
Powiązania¶
- KPiR — moduł MADAR — prowadzenie KPiR w programie
- Rejestry VAT — podstawa wpisów
- Środki trwałe — ewidencja ŚT wymagana przez § 14
- Magazyn — Remanent — spis z natury w MADAR